Na chopinowskim szlaku – Sanniki

Luzowanie rygorów pandemii sprawi zapewne, że wkrótce wyruszymy na turystyczne szlaki. Tym bardziej, gdy piękna pogoda zachęca do wycieczek. Na Mazowszu warto  wybrać się Szlakiem Fryderyka Chopina z Warszawy do Żelazowej Woli i dalej przez Brochów do Sannik.

W Sannikach, niedaleko Płocka, w starym parku stoi pałac w którym w 1828 roku przebywał gościnnie młody Fryderyk Chopin. Od kilkudziesięciu lat odbywają się tu koncerty poetycko muzyczne organizowane przez  mieszczące się w pałacu Europejskie Centrum Artystyczne im. Fryderyka Chopina i Towarzystwo im. Fryderyka Chopina w Warszawie z sannickim Kołem TiFC. Znany krytyk muzyczny Jerzy Waldorff w „Polityce” napisał: … Dzisiaj w Żelazowej Woli – mówiąc językiem liturgii – znajduje się Kościół F. Chopina, a wszystko wskazuje na to, że w bliskich Sannikach należałoby założyć plebanię. Niechby tam urządzono dom pracy i wypoczynku dla chopinologów i chopinistów. Mnie się jeszcze śni, że może ta drogą Chopin mógłby zwrócić wsi mazowieckiej te Mazurki, które był od niej wziął do swojej muzyki…

Sanniki w powiecie gostynińskim w woj. mazowieckim są bardzo młodym miastem, bo zostały nim 1 stycznia 2018 roku. Nazwa tej służebnej niegdyś osady pochodzi od wyrabianych tu niegdyś sań. Pierwsze wzmianki pochodzą z roku 1462, kiedy zmarł tu książę mazowiecki Siemowit VI. Na terenie parku odkryto niedawno pozostałości siedziby książąt mazowieckich.

W XVI wieku Sanniki były siedzibą starostwa niegrodowego. W ostatnich latach XVIII wieku dobra sannickie należały wówczas do przybyłej z Pomorza rodziny Pruszaków. Tomasz Tadeusz Pruszak zbudował tu neoklasycystyczny pałac, który był pierwszą na ziemiach polskich budowlą stylizowaną na willę włoską.

Pruszakowie mieli troje dzieci a jeden z nich Konstanty, chodził do warszawskiego liceum z Fryderykiem Chopinem. Chłopcy przyjaźnili się a Konstanty zaprosił kolegę do Sannik latem 1828 roku. Fryderyk przebywał w Sannikach przez dwa miesiące, odpoczywając i komponując m. in. Rondo C-dur i Trio g-mol kompozycję na skrzypce, wiolonczelę i fortepian.

Udzielał także muzycznych lekcji młodszej córce Pruszaków Aleksandrze zwanej Olesią. Pobyt młodego Fryderyka upamiętniają dwa pomniki w parku pałacowym, jeden przedstawiający Chopina na Majorce dłuta Ludwiki Nitshowej oraz drugi, autorstwa Bartłomieja Kużei, przedstawiający młodego Chopina stojącego przy fortepianie, o który opiera się, półleżąc młoda kobieta.

Wiąże się z nim ciekawa „historia miłosna”. Młody kompozytor spędzał dużo czasu z guwernantką państwa Pruszaków, która była w ciąży. Podejrzenie padło na niczego nieświadomego kompozytora, jednak szybko wyjaśniło się, że ojcem dziecka jest tajemniczy N., co Chopin w zabawny sposób skomentował: N. unieszczęśliwił pannę guwernantkę. Panna ma dziecię w brzuszku, a hrabina, czyli pani domu, nie chce więcej widzieć uwodziciela. Ale najlepsze w tym, że poprzednio myślano, iż rzeczywiście wydawało się, jakobym ja był uwodzicielem, ponieważ byłem dłużej niż miesiąc w Sannikach i zawsze z guwernantką wychodziłem do ogrodu na przechadzkę i nic więcej. Ona nie jest zachwycająca. Ja, niedołęga, nie miałem apetytu, na szczęście dla mnie. Sprawa się więc wyjaśniła z korzyścią dla Fryderyka i w efekcie Chopin został ojcem chrzestnym dziecka. Tak przynajmniej brzmi oficjalne wyjaśnienie tej sprawy.

W lewym skrzydle pałacu mieści się ośrodek Chopinowski z salą koncertową. Od 1981 roku organizowane są tu koncerty chopinowskie z udziałem wybitnych pianistów z całego świata. Czasem stają na scenie obok nich inni muzycy – skrzypkowie, wiolonczeliści.  Zawsze też występuje przy tej okazji znana polska aktorka lub aktor, którzy przedstawiają poezję, czasem czytają korespondencję Chopina. Dopełnieniem koncertów są cykliczne wystawy malarstwa, fotografii, rzeźby lub grafiki.

Koncerty „Chopin – Muzyka – Poezja” z udziałem muzyków i aktorów organizowane są przez ECA oraz Towarzystwo im. Fryderyka Chopina z sannickim Kołem TiFC, jednym z pięciu w Polsce. Szefowa sannickiego Koła TiFC Aleksandra Głowacka, współorganizatorka i współprowadząca, wspomina pierwszy koncert 9 lutego 1981 r., w którym wystąpili prof. Halina Czerny-Stefańska i Wojciech Siemion.  Obecnie podczas pandemii sannickie koncerty chopinowskie odbywają się bez widzów, można je obejrzeć online na YouTubie.    – W najbliższym koncercie 7 czerwca wystąpią pianiści Jekaterina i Stanisław Drzewieccy oraz warszawska aktorka Katarzyna Ankudowicz – mówi Aleksandra Głowacka. – Tęsknimy za słuchaczami i czekamy na wznowienie koncertów chopinowskich na żywo.

Wizytę Chopina w Sannikach upamiętnia marmurowa tablica ze stosownym napisem ufundowana w 1925 roku przez Dziewulskich, kolejnych właścicieli  sannickiego pałacu. Inną pamiątką, także związaną z pobytem młodego Fryderyka jest fortepian wyprodukowany przez wytwórnię Antoniego Zakrzewskiego, na którym, wedle tradycji rodzinnej Pruszaków, grywał sam Chopin. W pałacu znalazła też miejsce Biblioteka Muzyczno-Etnograficzna im. Mateusza Glińskiego, Informacja Turystyczna oraz Dom Pracy Twórczej dla Artystów.

GRZEGORZ MICUŁA

Film: www.youtube.com/watch?v=0FxXQbVEy8k